කම්කරු අමාත්‍යාංශය

2010.02.12 දිනැති අංක 1640/31 දරණ අතිවිශේෂ ගැසට් පත්‍රයේ විධිවිධාන අනුව මිනිස්බල හා රැකිරක්ෂා දෙපාර්තමේන්තුව 2010 වර්ෂයේදී කම්කරු සබඳතා හා මිනිස්බල අමාත්‍යාංශය යටතේ ස්ථාපනය කරන ලද අතර වර්තමානයේ කම්කරු අමාත්‍යාංශය යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ. A ශ්‍රේණියේ දෙපාර්තමේන්තුවක් ලෙස ස්ථාපනය කරන ලද මෙම දෙපාර්තමේන්තුව සඳහා රැකියා නියුක්තිය ප්‍රවර්ධනය කිරීම, රැකියා සැලසුම්කරණය, රැකියා නියුක්තිය හා ශ්‍රම වෙළඳපොළ තොරතුරු, වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශන වැඩසටහන් යන විෂයන් නියම කරනු ලැබිණි. ඊට අමතරව දෙපාර්තමේන්තුව වෙත මහජන රැකියා සේවාවන් පවත්වාගෙන යාම හා ජාතික මානව සම්පත් හා රැකියා නියුක්ති ප්‍රතිපත්තියේ විධිවිධාන ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වගකීම ද පැවරී ඇත.

මෙම දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙතෙක් ශ්‍රම වෙළඳපොළ තොරතුරු ඒකකය මඟින් සිදුකරන ලද සම්පූර්ණ තොරතුරු උපයෝගී කර ගනිමින් වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශනයට හා රැකියා නියුක්ති ප්‍රවර්ධනයට අදාළව දිස්ත්‍රික් හා ප්‍රාදේශීය වශයෙන් වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කෙරේ. මෙයින් රැකියා විරහිත තරුණ තරුණයන් පෞද්ගලික අංශයේ රැකියා සඳහා යොමු කිරීම සිදුකරනු ලැබේ.

ජාතික ශ්‍රම අධ්‍යයන ආයතනය 2007 සැප්තැම්බර් 11 වන දින ස්ථාපිත කරන ලද අතර, 2010 අංක 12 දරන ජාතික ශ්‍රම අධ්‍යයන ආයතන පනත මඟින් බලගන්වා ඇත. කම්කරු ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රධානතම පාර්ශවකරුවන් වන සේව්ය, සේවක හා රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගෙන් සැදුම්ලත් පාලක මණ්ඩලයක් විසින් මෙම ආයතනය පාලනය වේ.

කම්කරු අයිතීන්, නීති රීති හා රෙගුලාසි පිළිබඳව දැනුවත් සහ ඵලදායී ශ්‍රම බලකායක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය පුහුණු හා පර්යේෂණ කටයුතු සැලසුම් කිරීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම මෙම ආයතනයේ මූලික කාර්යභාරය වේ. ජාතික ශ්‍රම අධ්‍යයන ආයතනය කම්කරු මහලේකම් කාර්යාල පරිශ්‍රයේ දෙවන මහලේ ස්ථාපිත කර ඇත.

ශ්‍රී ලංකාව තුළ යහපත් වෘත්තීය ආරක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ග හා යහපත් සෞඛ්‍ය පුරුදු අනුගමනය කරමින් සුරක්ෂිත හා සෞඛ්‍ය සම්පන්න ශ්‍රම බලකායක් බිහි කරලීමේ අරමුණින් 2009 අංක 38 දරණ ජාතික වෘත්තීය සුරක්ෂිතතා හා සෞඛ්‍යය පිළිබඳ ආයතන පනත මඟින් ජාතික වෘත්තීය සුරක්ෂිතතා හා සෞඛ්‍යය ආයතනය ස්ථාපිත කර ඇත.

දෛනිකව සිදු කරනු ලබන පාරිසරික මිණුම් සමීක්ෂණ, අවදානම් ඇගයීම හා වෛද්‍ය පරීක්ෂණ මඟින් මෙන්ම විශේෂ වැඩසටහන් ලෙස ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන පුහුණු කිරීම්, ව්‍යාපෘති මඟින් හා වෙනත් රටවල් සමඟ අන්තර් ජාතික සහයෝගීතාවය මත සිදු කරනු ලබන ක්‍රියාකාරකම් තුළින් ශ්‍රී ලංකාව තුළ වැඩදායී ශ්‍රම බලකායක් බිහි කරවාලීමට මෙම ආයතනය විසින් කටයුතු කරනු ලැබෙයි.

සේවයේ යෙදී සිටින අවස්ථාවේදී සිදුවන අනතුරු සම්බන්ධයෙන් වන්දි ලබාදීම සඳහා 1934 අංක 19 දරණ කම්කරු වන්දි ආඥා පනත පනවා ඇත. මෙම පනතට යම් යම් අවස්ථාවන්හිදී සංශෝධන කිහිපයක් ඇතුළත් වූ අතර, අවසාන සංශෝධනය 2022 අංක 10 පනතින් සිදුකර ඇත. කම්කරු වන්දි උසාවිය දිසා විනිසුරු හා මහේස්ත්‍රාත් බලතල සහිතව මුළු දිවයිනම ආවරණය වන පරිදි සංචාරක උසාවි 14 කින් සමන්විත වේ. අධිකරණ සේවා කොමිෂන් සභාව මඟින් පත්කරනු ලබන අධිකරණ නිලධාරීන් වන කම්කරු වන්දි කොමසාරිස්, අතිරේක කම්කරු වන්දි කොමසාරිස් හා නියෝජ්‍ය කම්කරු වන්දි කොමසාරිස් යන තනතුරු 3කින් ද ශ්‍රී ලංකා ගණකාධිකාරී සේවයේ I වන පන්තියේ තනතුරක්ද ශ්‍රී ලංකා පරිපාලන සේවයේ තනතුරක් ද ඇතුළු තනතුරු 43 කින් සමන්විත වේ. රැකියාවේ යෙදී සිටියදී සිදුවන අනතුරු වලින් තුවාල ලබන සේවකයින්ට වන්දි අයකර දීම, රැකියාවේ ස්වභාවය නිසා වැළඳුණු රෝගවලින් පීඩා විඳින සේවකයින්ට වන්දි අයකර දීම හා සේවයේ යෙදී සිටින විට සිදුවන අනතුරු වලින් මියයන සේවකයින්ගේ යැපෙන්නන්ට වන්දි අයකර දීම කම්කරු වන්දි කොමසාරිස් කාර්යාලයේ ප්‍රධාන අරමුණු වේ.

කම්කරු වන්දි අධිකරණ ක්‍රියාවලිය සඳහා අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහය, සිවිල් නඩු විධාන සංග්‍රහය සහ සාක්ෂි ආඥා පනත අදාළ කර ගන්නා අතර, අභියාචන පටිපාටිය දිසා අධිකරණයකට සමාන වේ.